Al in de zestiende eeuw begon de aanleg van een netwerk aan vaarwegen waarover turfschippers hun vracht naar het westen van het land brachten. Over die vaarwegen gaat de Turfroute door Zuidoost Fryslân, het westelijk deel van Drenthe en de kop van Overijssel.
Verbindingspunt
De Linthorst Homansluis en de nabij gelegen Driewegsluis zijn de verbinding met het vaarwater van Noordwest Overijssel. Voor een vlotte doorvaart zijn er in het hoogseizoen gedurende vijf à zes weken geen pauzes in de bediening van de Linthorst Homansluis. Zo vaart u ook vanaf de Tsjûkemar en vanuit Wolvega en Heerenveen vlot door. Driewegsluis is een mooie plek voor een stop. Geniet van het weidse uitzicht of verken het natuurterrein Brande Meer. Van boord loopt u ook zo natuurgebied de Rottige Meenthe in.
Bos en heide
Ook op andere plekken nodigt de natuur u uit. Eindeloos wandelen en fietsen kan in het Drents-Friese Wold bij Appelscha, de bossen rond Oranjewoud en natuurreservaat Dellebuursterheide, dichtbij Oldeberkoop. Iets verderop bevindt zich het Katlijker Schar, een fraai bosgebied waarin Schotse Hooglanders grazen.
Toegankelijkheid
De Turfroute voert langs vele bruggen en sluizen, vaak met prachtige sluiswachterswoningen. Veel kleine bruggen bedient u zelf, bij de grotere bruggen staan de brugwachters voor u klaar. Om de Turfroute in stand te houden, kunt u voor 15 euro een entreebewijs kopen bij de sluis in Gorredijk, de Damsluis bij Appelscha en Sluis I bij Oudehorne. Daarmee zijn alle brug- en sluisgelden betaald. De route is toegankelijk voor boten van maximaal 28 meter lengte, 5 meter breedte en 3.30 meter hoogte en een diepgang van maximaal 1.10 meter.
- Max. doorvaarthoogte hoofdroute: 5.70 m
- Max. diepgang hoofdroute: 1.50 m
- Lengte hoofdroute: ongeveer 54km
Deze route in het zuidwesten van Friesland voert u langs een vijftal, door het grote publiek nog onontdekte natuurgebieden. Zo vindt u aan de noordzijde van het Tjeukemeer het reservaat het Tsjukemar, typerend om haar schrale graslanden, rietlanden en de moerasbosjes. Een gedeelte van het gebied is ingericht voor recreatie.
Nabij Heerenveen ligt een drietal opvallende natuurgebieden: Rotstergaast, het Taconisbosk en Easterskar. Stuk voor stuk terreinen, die de natuurliefhebber en wandelaar zullen aanspreken. Graslanden met houtwallen, een loofbos en een prachtig laagveenmoerasgebied met afwisselend open water, moerasbos en rietlanden, maken dat u zich in een andere wereld waant.
Na genoten te hebben van al het natuurschoon, kunt u voor een hapje en een drankje aanleggen in een van de fraaie dorpen, die u tijdens deze route passeert.
Vanuit Langweer vaart u over de Langweerder Wielen naar Boornzwaag. Hier vaart u over stuurboordzijde de Scharster- of Nieuwe Rijn op. Varende door Scharsterbrug vaart u naar het Tjeukemeer. Het Tjeukemeer steekt u over in zuidelijke richting. Pas op voor ondieptes, volg de vaargeul! U verlaat het Tjeukemeer en vaart via de Pier Christiaansloot naar Echternerbrug/Delfstrahuizen.Nadat u deze dorpjes bent gepasseerd vaart u naar de Driesprong. Hier vaart u over bakboordzijde de Kuinder of Tjonger in.
Variant 1:Na ongeveer 6 km varen op de Tjonger of Kuinder kunt u via de Schipsloot naar Wolvega varen.
U vervolgt uw tocht op de Tjonger of Kuinder. Na ongeveer 2 km. Krijgt u aan bakboord de Engelenvaart. Deze vaart brengt u naar Heerenveen. Indien u rechtdoor vaart en de Tjonger en Kuinder blijft volgen bevindt u zich op de korte Turfroute.
U vaart rechtdoor over de Engelenvaart en het Nieuwe Heerenveense Kanaal. Voorbij het dorpje Vegelingsoord komt u weer op de hoofdroute. U vaart nu op Het Deel. Het Deel vaart u helemaal uit tot aan de Meinesloot. Over bakboordzijde vaart u de Meinesloot in. Aan het einde van de Meinesloot gaat u bakboord uit om via de Koude Maag en de Terkaplester Poelen richting de brug bij Heerenzijl te varen. Gaat u aan het einde van de Meinesloot stuurboord uit dan kunt u een bezoek brengen aan Terherne.
Nadat u de brug bij Heerenzijl bent gepasseerd vaart u bakboord uit de Goingarijpster Poelen, die overgaan in de Noorder Oudeweg. Deze gaat over in de Oudeweg en vervolgens in de Langweerder Wielen. Via de Langweerder Wielen arriveert u weer in Langweer.