Lanterfanten in de buurt van Terherne
| Op de bonnefooi naar laagveenmoeras De Deelen Van Terherne naar Heerenveen Afstand: 34 km (evt. met overnachting in Akkrum halverwege) Wie wandelt neemt de tijd. De lanterfanter proeft het landschap, snuift de geuren, geniet van de lichtschakeringen en wolkenluchten boven velden, weiden en dorpen. Wat water in een bidon, een lunchpakket en fruit volstaan voor een heerlijke, langzame dag. Een moment ontsnappen aan de wurggreep van de klok, het drukke, jachtige bestaan. Even op adem komen. Een enkeling propt ook nog een vogel- en plantengids in de rugzak voor de onbekendere flora en fauna onderweg. Meer dan een goede kaart is niet nodig voor de reis door het landschap en de geschiedenis. Verrassingen kleuren het verhaal. Want niet altijd loopt het zoals gepland. De laatste dag van mijn dwaaltocht door Friesland over ruim achthonderd kilometer aan landwegen, dijken, kaden en voetpaden is exemplarisch voor het belang van een flexibele geest. Het begint al op het moment dat ik Kameleondorp Terherne binnenrijd en me realiseer dat ik geen beurs bij me heb. Dat is al de zoveelste keer dat ik opgewekt in T-shirt het huis verlaat en de portemonnee in een jas aan de kapstok laat zitten. Ik zal het met mijn broodjes en appel moeten doen. Geen paniek, een aantal vorige Wandelingen heb ik het ook zonder geld kunnen stellen. Ook platzak en op de bonnefooi verwacht ik vandaag Heerenveen te halen. Het is de onbekommerdheid van Hielke en Sietse Klinkhamer die zich wandelend door de straten van Terherne meester van me maakt. Het is rustig op straat. De strandcamping aan het Sneekermeer oogt lekker rommelig. Uit grote borden blijkt dat ook hier projectontwikkelaars een gladgestreken, modieuze inrichting voor ogen staat. Er is een ‘masterplan’ voor de ‘upgrading’. Zover is het gelukkig nog lang niet. Gerooide struiken liggen hoog opgetast op het braakliggende terrein samen met oud hekwerk en ander afval. Vanuit de tenten en caravans op een groenstrook direct aan het kabbelende water klinken de vertrouwde, rustgevende campinggeluiden van rammelende borden, bestek en pannen. Kinderen roepen naar elkaar. Boven het weiland zwieren kieviten en grutto’s. Jonge konijntjes hippen over het schelpenpad. Schichtig verdwijnen ze tussen het gras. De kraaloogjes kijken oplettend naar de passerende benen. Zo woest als het Sneekermeer was tijdens de voorgaande tocht, zo kalm is het water nu. Glad als een spiegel. Het is windstil. Het stuk over de kade naar Goingarijp behoort tot de mooiste in dit arcadia. Langs rietkragen, poelen, watergangen slingert het pad zich over enkele boerenerven naar het dorpje in de verte. Op het meer dobbert een armada aan elegante zeilboten, plompe jachten, kruisers en skűtsjes die elkaar passeren of volgen. In het slootje staan gele lis en waterlelies in volle bloei. Ook de vlier opent bedachtzaam haar witte schermen. Rietzangers en karekieten spelen fluitend verstoppertje aan de waterkant.  Bron: Friesland voor lanterfanters deel 3, Een voetreis door natuurlijk Friesland in dertig dagen Auteur: Fokko Bosker Voorbehoud en Auteursrecht Reacties |     © tekst: Fokko Bosker |
| Op zoek naar nieuwe bouwstenen voor dorpsleven Van Wergea naar Terherne Afstand: 27 km In de stille weidehoek van Friesland (de Greiden) waar koeien in de meerderheid zijn en een zee van gras het landschap groen kleurt, liggen de dorpen als eilanden verspreid in de oceaan. Bijeen gedreven op eeuwenoude terpen of op het snijpunt van vaarwegen en handelsroutes zoeken de mensen al duizenden jaren elkaars nabijheid, steun en saamhorigheid. De dorpen zijn de longen van het platteland, een belangrijke spil in het leven buiten de stad. School, dorpshuis, middenstand en voorzieningen vormden heel lang het cement dat de gemeenschap bijeenhield. De afgelopen dertig jaar kwam die vanzelfsprekende, hechte samenhang steeds meer onder druk te staan. De dorpssuper sloot de deuren, scholen vechten voor hun bestaan, dorpshuizen verkeren in zwaar weer en veel voorzieningen zijn amper rendabel. Een verhaal over de taaie overlevingsstrijd van dorpen en nieuwe kansen die zich aandienen. Nergens in Friesland is het aanzicht van dorpen zo overweldigend mooi en indringend als in het groene hart van de provincie. Al van ver wijzen de monumentale kerktorens, patriciërswoningen op de terpen en boerendaken de weg. Waar elders bossen, boomwallen of industrieterreinen het zicht belemmeren, is het eeuwenoude beeld in de vlakke Friese Greiden vrijwel onaangetast gebleven. Elk boerengehucht heeft zijn godshuis, en de iets grotere dorpen tellen ook nog een basisschool, een café, herberg of dorpshuis. Als de wandelaar het treft, is er zelfs een kleine winkel met levensmiddelen, een bakker of een slager. Maar dat begint meer uitzondering dan regel te worden. Hoe fraai de buitenkant van dorpen als Easterlittens, Baard, Boazum, Leons, Jorwert, Wergea, Wirdum of Jirnsum ook oogt, ze knokken wel voor hun bestaan. Wergea is zo’n dorp dat vecht voor haar bestaan. Het watertje de Foudering gaat dwars door het dorp en vormt een belangrijke verbinding voor de waterrecreanten tussen de Âlde Feanen en het Prinses Margrietkanaal en de Wargaastervaart naar Grou. Bediening van de brug in het dorp is van essentieel belang. Op elk raam hangen posters met teksten in kapitalen. De robuuste strijdlust laat aan duidelijkheid niet te wensen over. ‘Wergea bliuwt bręge bidler’, roepen de inwoners eendrachtig. Het dorp realiseert juist een groot uitbreidingsplan aan het water dat kopers lokt met die mooie centrale plek in het vaarwegennetwerk. De steigers en haven zijn al gerealiseerd, terwijl de grond nog bouwrijp moet worden gemaakt. Ik loop het dorp uit langs de Ringsloot, een zijtak van de Wargaaster vaart, dwars door een weiland met schapen. In de richting van Wirdum volg ik een fietspad. Het is heerlijk wandelen in de lentezon, de ochtendnevels worden door de aanwakkerende bries weggeveegd. De zon prikt door blauwe scheuren in het wolkendek en belicht de velden met zuring en rietkragen met gele lis en waterlelies. De geur van meidoorn is overweldigend. Zwaluwen duikelen om me heen. Vlak voor Wirdum vertelt een bordje op de loopbrug de legende van Hekke en Miede. De twee oude vrijsters, rijk en ongetrouwd, staken beide hun geld in de bouw van een toren bij de kerk. Het vochtige grasland kreeg eveneens de naam Hekkemiede, evenals een landweg en een boerderij. De streek koestert haar klassieken, zoveel is wel duidelijk. Bron: Friesland voor lanterfanters deel 3, Een voetreis door natuurlijk Friesland in dertig dagen Auteur: Fokko Bosker Voorbehoud en Auteursrecht Reacties |     © tekst: Fokko Bosker |
